ಇವತ್ತಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರು ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಕೈಯಲ್ಲಿರೋದು ಮಾತ್ರ ಲೇಟೆಸ್ಟ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಕಾರಣ ನಮಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ‘EMI’ (ಮಾಸಿಕ ಕಂತು) ಸೌಲಭ್ಯ. ಆದರೆ, ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಿ… ನೀವೇನಾದರೂ EMI ಕಟ್ಟೋಕೆ ಮರೆತರೆ ಅಥವಾ ತಡವಾದರೆ ಏನಾಗಬಹುದು? ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ?
ಹೌದು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ತರುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಕರಡು ನಿಯಮ! ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಇದರ ಸರಳವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
EMI – ಅಸಲಿಗೆ ಏನಿದು ಹೊಸ ನಿಯಮ?
ನೀವೇನಾದರೂ ಸಾಲದ ಮೇಲೆ (EMI) ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಖರೀದಿಸಿ, ಕಂತು ಕಟ್ಟಲು ವಿಫಲವಾದರೆ, ಸಾಲ ನೀಡಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ (Remote Lock) ಲಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಲ ನೀಡುವವರ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ RBI ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
EMI ದಿನಾಂಕ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಫೋನ್ ಲಾಕ್ ಆಗುತ್ತಾ?
ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ! ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಸ್ವಿಚ್ ಆಫ್ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಬಾರದು ಎಂದು RBI ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ರೂಲ್ಸ್ ಮಾಡಿದೆ:
- 90 ದಿನಗಳ ಟೈಮ್: ನಿಮ್ಮ ಕಂತು ಪಾವತಿ 90 ದಿನಗಳವರೆಗೆ (3 ತಿಂಗಳು) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಫೋನ್ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬಹುದು.
- ನೋಟಿಸ್ ಕಡ್ಡಾಯ: EMI ಗಡುವು ಮುಗಿದ 60 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ನವರು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮೊದಲ ನೋಟಿಸ್ ಕಳಿಸಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಣ ಕಟ್ಟಲು 21 ದಿನಗಳ ಟೈಮ್ ಕೊಡಬೇಕು.
- ಎರಡನೇ ಅವಕಾಶ: ಆಮೇಲೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವಾರ ಸಮಯ ಕೊಟ್ಟು ಎರಡನೇ ನೋಟಿಸ್ ಕಳಿಸಿದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಫೋನ್ ಫೀಚರ್ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಬಹುದು.
- ನಿಮ್ಮ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇರಬೇಕು: ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ನೀವು ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಸಾಲದ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ, ಗ್ರಾಹಕರಾದ ನಿಮ್ಮ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
ಫೋನ್ ಲಾಕ್ ಆದಾಗ ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಸೇವೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ?
ಫೋನ್ ಲಾಕ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಡಬ್ಬಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. RBI ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಕಟ್ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ:
- ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕ (Internet Services)
- ಇನ್ಕಮಿಂಗ್ ಕರೆಗಳು (Incoming Calls)
- ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದ SOS ಸೇವೆಗಳು
- ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬರುವ ಅಲರ್ಟ್ ಮೆಸೇಜ್ಗಳು
ಒಂದು ಕಿವಿಮಾತು: ಈ ಲಾಕ್ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೇವಲ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು, ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು RBI ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. Read this also : ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರ ಸಾಲವನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ತೀರಿಸಬೇಕೇ? ಕಾನೂನು ಮತ್ತು RBI ನಿಯಮಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ?
ಬಾಕಿ ಹಣ ಕಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಫೋನ್ ಅನ್ಲಾಕ್ ಆಗೋದು ಯಾವಾಗ?
ಇಲ್ಲಿ RBI ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ! ನೀವು ಬಾಕಿ ಹಣ ಕಟ್ಟಿದ ಕೇವಲ ಒಂದು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಮತ್ತೆ ನಾರ್ಮಲ್ ಆಗಬೇಕು (ಅನ್ಲಾಕ್ ಆಗಬೇಕು). ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯವರು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ನವರು ಅನ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ತಡ ಮಾಡಿದರೆ, ವಿಳಂಬವಾದ ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ 250 ರೂಪಾಯಿ ದಂಡವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ನವರೇ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ!
ನಿಮ್ಮ ಖಾಸಗಿತನ (Privacy) ಮತ್ತು ಏಜೆಂಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರೂಲ್ಸ್ ಏನು?
- ನಿಮ್ಮ ಡೇಟಾ ಸೇಫ್: ಫೋನ್ ಲಾಕ್ ಆಗಿದೆ ಅಂತ ನಿಮ್ಮ ಫೋಟೋ, ಮೆಸೇಜ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪರ್ಸನಲ್ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ರಿಕವರಿ ಏಜೆಂಟ್ಗಳು ನೋಡುವಂತಿಲ್ಲ.
- ಟೈಮ್ ಲಿಮಿಟ್: ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ (Recovery) ಏಜೆಂಟ್ಗಳು ಬೆಳಗ್ಗೆ 8 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ 7 ಗಂಟೆಯ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
- ನಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕು: ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವುದು, ಬೈಯುವುದು, ಅವಮಾನ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದನ್ನು RBI ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಜನರು ಸುಲಭ ಕಂತುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಲ ನೀಡುವವರ ಹಣವೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಕಿರುಕುಳ ಆಗಬಾರದು ಎಂಬ ಸಮತೋಲಿತ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ RBI ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎರಡಕ್ಕೂ ಇದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.