ಕುಟುಂಬದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಲೈಫ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ (Life Insurance) ಮಾಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಪತ್ನಿ, ಪತಿ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರನ್ನು ‘ನಾಮಿನಿ’ (Nominee) ಆಗಿ ಹೆಸರಿಸುವುದು ರೂಢಿ. ಪಾಲಿಸಿದಾರನಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಅನಾಹುತ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಆ ವಿಮಾ ಹಣ ನಾಮಿನಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆಲ್ಲ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯವೇ. ಆದರೆ, ಊಹಿಸಲಾಗದ ದುರಂತವೊಂದು ನಡೆದು—ಪಾಲಿಸಿದಾರ ಹಾಗೂ ಆತನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಾಮಿನಿ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಆ ವಿಮಾ ಹಣ ಯಾರ ಪಾಲಾಗುತ್ತದೆ? ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ಈ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ವಿಮಾ ಕಾನೂನು ನೀಡಿರುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
Life Insurance – ಇಬ್ಬರೂ ಮೃತಪಟ್ಟಾಗ ವಿಮಾ ಹಣ ಯಾರ ಕೈಸೇರುತ್ತೆ?
ಇಂತಹ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಣವನ್ನು ಯಾರ ಖಾತೆಗೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಜಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಮಾ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಹಣವು ಮೃತರ ‘ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ’ (Legal Heirs) ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಬ್ಯಾಕಪ್ ಅಥವಾ ‘ಸೆಕೆಂಡರಿ ನಾಮಿನಿ’ ಹೆಸರಿದ್ದರೆ ಗೊಂದಲವೇ ಇಲ್ಲ!
ವಿಮೆ ಪಡೆಯುವಾಗಲೇ ಪಾಲಿಸಿದಾರರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಾಮಿನಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮಿನಿ ಅಥವಾ ಸೆಕೆಂಡರಿ ನಾಮಿನಿಯ (Secondary/Alternate Nominee) ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಪಾಲಿಸಿದಾರರು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಾಮಿನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೆಕೆಂಡರಿ ನಾಮಿನಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ದಂಪತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮೃತಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಮಾ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ನೇರ ಹಕ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
- ಎರಡನೇ ನಾಮಿನಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಯಾರಿಗೆ ಹಕ್ಕಿದೆ?
ಒಂದು ವೇಳೆ ಪಾಲಿಸಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ನಾಮಿನಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ನಮೂದಿಸದೇ ಇದ್ದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ (Hindu Succession Act ಅಥವಾ ಆಯಾ ಧರ್ಮದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು), ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಕ್ಕಳು, ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಮೊದಲಾದ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಬಹುದು. Read this also : ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಹೆಲ್ತ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಅಪಾಯಗಳೇನು ಗೊತ್ತಾ?
ಕೋರ್ಟ್ನಿಂದ ‘ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ’ (Succession Certificate) ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಏಕೆ?
ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಾರಸುದಾರರು ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ‘ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ’ (Succession Certificate) ಅಥವಾ ‘ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ’ವನ್ನು (Legal Heir Certificate) ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೃತರ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಹಣಕ್ಕೆ ಯಾರು ಅರ್ಹರು ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ (ಮೈನರ್) ಮಕ್ಕಳಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ?
ದುರ್ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ:
- ಕೋರ್ಟ್ನಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪೋಷಕರು (Legal Guardian) ಮಕ್ಕಳ ಪರವಾಗಿ ವಿಮಾ ಕ್ಲೈಮ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಬಹುದು.
- ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯು ಹಣವನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಫಿಕ್ಸೆಡ್ ಡೆಪಾಸಿಟ್ (FD) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಪಾವತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳು
ಕ್ಲೈಮ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ:
- ಪಾಲಿಸಿದಾರ ಮತ್ತು ನಾಮಿನಿ ಇಬ್ಬರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು (Death Certificates).
- ಅಪಘಾತವಾಗಿದ್ದರೆ ಪೊಲೀಸರ ಎಫ್ಐಆರ್ (FIR) ಮತ್ತು ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿ (Post-Mortem Report).
- ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Succession Certificate).
- ಅರ್ಜಿದಾರರ ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅಸಲಿ ಪಾಲಿಸಿ ಬಾಂಡ್ (Policy Document).
ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಕೋರ್ಟ್-ಕಚೇರಿ ಅಲೆಯುವುದು ತಪ್ಪಿಸಲು ತಜ್ಞರ 2 ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ತೊಡಕುಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕದೆ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ವಿಮಾ ತಜ್ಞರು ಈ ಎರಡು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ:
ಸಲಹೆ 1: ಪಾಲಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಒಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಾಮಿನಿಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ
ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸುವಾಗಲೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಾಮಿನಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಬ್ಯಾಕಪ್ ಅಥವಾ ದ್ವಿತೀಯ ನಾಮಿನಿಯ (Secondary Nominee) ಹೆಸರನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ.
ಸಲಹೆ 2: ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನಾಮಿನಿ ವಿವರ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡಲು ಮರೆಯಬೇಡಿ
ಮದುವೆಯಾದಾಗ, ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ನಾಮಿನಿ ಮೃತಪಟ್ಟಾಗ ಪಾಲಿಸಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಮಿನಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನವೀಕರಿಸಿ (Update). ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವಿಮಾ ಹಣ ಯಾವುದೇ ತಡೆ ಇಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೈಸೇರುತ್ತದೆ.
ಗಮನಿಸಿ : ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯು ಕೇವಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ನೇರ ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಲ್ಲ. ವಿಮಾ ನಿಯಮಗಳು, ಕ್ಲೈಮ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಷರತ್ತುಗಳು ಆಯಾ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ವಿಮಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಅಥವಾ ಕ್ಲೈಮ್ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕೃತ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ, ವಿಮಾ ಸಲಹೆಗಾರರು ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.