ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಯ. ಫೋನ್ ಪೇ, ಗೂಗಲ್ ಪೇ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ, ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಲ (Cheque Bounce) ನೀಡುವಾಗ ಇಂದಿಗೂ ‘ಬ್ಯಾಂಕ್ ಚೆಕ್’ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ಚೆಕ್ ಎಂಬುದು ಬರಿ ಕಾಗದವಲ್ಲ; ಅದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಭರವಸೆ.
ನೀವು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಚೆಕ್ ನೀಡುವಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪಿದರೂ ಅದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿಸಬಹುದು. ನೆಗೋಷಿಯೇಬಲ್ ಇನ್ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 138 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆಗುವುದು ಎಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ.
Cheque Bounce – ಏನಿದು ಸೆಕ್ಷನ್ 138? ಯಾಕೆ ಭಯಪಡಬೇಕು?
ಯಾರಾದರೂ ತಮಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ಹಣದ ಬದಲಾಗಿ ಚೆಕ್ ಪಡೆದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಆ ಹಣ ಸಿಗಲೇಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಕಾನೂನಿನ ಆಶಯ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ನೀಡಿದ ಚೆಕ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಿಜೆಕ್ಟ್ ಆದರೆ, ಅದನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆಗಲು ಇವು ಕಾರಣಗಳು:
- ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು (Insufficient Funds).
- ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ತಿಳಿಸದೆ ಖಾತೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವುದು.
- ಸಹಿ ತಪ್ಪಾಗಿರುವುದು ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಪ್ಪುಗಳು.
- ಹಣ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಬೇಕಂತಲೇ ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು (Stop Payment).
ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? (ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತಿಳಿಯಿರಿ)
ಒಮ್ಮೆ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದ ತಕ್ಷಣ ನೇರವಾಗಿ ಪೊಲೀಸರು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇದೆ:
- 3 ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ: ಚೆಕ್ ಮೇಲಿರುವ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 3 ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಅದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಹಾಕಬೇಕು.
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟಿಸ್: ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಮಗೆ ‘ರಿಟರ್ನ್ ಮೆಮೊ’ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಲೀಗಲ್ ನೋಟಿಸ್ ಹಂತ: ಹಣ ಬರಬೇಕಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಮೆಮೊ ಸಿಕ್ಕ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ವಕೀಲರ ಮೂಲಕ ನಿಮಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು.
- 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ: ನೋಟಿಸ್ ಬಂದ 15 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೇಸ್ ದಾಖಲಾಗುತ್ತದೆ.
Read this also : ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 13 ದಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ರಜೆ! ಇಲ್ಲಿದೆ RBI ರಜಾ ದಿನಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು ಕಠಿಣ?
ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಸಾಬೀತಾದರೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಭಯಾನಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ:
- ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ: ಗರಿಷ್ಠ 2 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ವಾಸ.
- ದಂಡದ ಹೊರೆ: ಚೆಕ್ನಲ್ಲಿ ನೀವು ಬರೆದ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟಿದೆಯೋ, ಅದರ ಎರಡರಷ್ಟು (Double the amount) ಹಣವನ್ನು ದಂಡವಾಗಿ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೈಲು ಮತ್ತು ದಂಡ ಎರಡನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ನೀವು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸಗಳು (Precautions):
ನಿಮ್ಮ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬರಬಾರದು ಎಂದರೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ:
- ಖಾಲಿ ಚೆಕ್ ನೀಡಬೇಡಿ: ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾರಿಗೂ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಬ್ಲಾಂಕ್ ಚೆಕ್ ಕೊಡಬೇಡಿ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀಡಲೇಬೇಕಾಗಿ ಬಂದರೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ‘Security Cheque’ ಎಂದು ಬರೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
- ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ: ಚೆಕ್ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ನಿಮ್ಮ ಅಕೌಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಹಣ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ನೋಟಿಸ್ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ: ವಕೀಲರಿಂದ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದಾಗ ಹೆದರಿ ಓಡಿಹೋಗಬೇಡಿ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ. ಕೂಡಲೇ ನಿಮ್ಮ ವಕೀಲರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಉತ್ತರ ನೀಡಿ.
- ದಾಖಲೆ ಇರಲಿ: ನೀವು ಯಾರಿಗೆ ಚೆಕ್ ನೀಡಿದ್ದೀರಿ, ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಯಾವ ದಿನಾಂಕ ಎಂಬ ವಿವರವನ್ನು ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
ಗಮನಿಸಿ : ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ನುರಿತ ವಕೀಲರು ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ನಾವು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತೇವೆ.