ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಎಷ್ಟೊಂದು ಸುಲಭವಾಗಿದೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ಲಿಂಕ್ಗಳ ಮೂಲಕ, ನಕಲಿ ಫೋನ್ ಕಾಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಯುಪಿಐ ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ (Online Scam Refund) ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರೋ ಹಣವನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವ ಗ್ಯಾಂಗ್ಗಳು ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಹೊಸ ದಾರಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿವೆ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ನೀವೂ ಇಂತಹ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೋಸಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಖಂಡಿತ ಬೇಸರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಕೆಲವು ಮಹತ್ವದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದು, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಣವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಮಾಡಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಕೆಲಸಗಳೇನು ಮತ್ತು ಆರ್ಬಿಐ ನಿಯಮಗಳೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ನಿಮಗಾಗಿ ಒಂದು ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಗೈಡ್.
Online Scam Refund – ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಮಾಯವಾದರೆ ತಕ್ಷಣ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅಕೌಂಟ್ನಿಂದ ಹಣ ಕಡಿತಗೊಂಡರೆ, ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಮೋಸ ಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನೀವು ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಅಲರ್ಟ್ ಆಗುತ್ತೀರೋ, ಹಣ ವಾಪಸ್ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಅಷ್ಟೇ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ: ಹಣ ಕಟ್ ಆದ ತಕ್ಷಣ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅನಧಿಕೃತ ವಹಿವಾಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ. ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿಸಿ.
- ಸೈಬರ್ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ: ತಡ ಮಾಡದೆ 1930 ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ರಿಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್ (Website Link) ನಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ ದೂರು ನೀಡಿ. ಇದರಿಂದ ವಂಚಕರು ನಿಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ (Online Scam Refund) ವರ್ಗಾಯಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಆರ್ಬಿಐನ ಪ್ರಮುಖ ಗೈಡ್ಲೈನ್ಸ್
ಗ್ರಾಹಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಆರ್ಬಿಐ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಮಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ:
1. ಯಾವುದೇ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ ವಾಪಸ್ (Zero Liability)
ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ವಂಚನೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಯಾವುದೇ ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನೀವು ಪೂರ್ಣ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ 3 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ನೀವು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕೇ ಹೊರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
2. ವಿಳಂಬವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿದರೆ ಸೀಮಿತ ಜವಾಬ್ದಾರಿ (Limited Liability)
ಒಂದು ವೇಳೆ ವಂಚನೆ ನಡೆದ 4 ರಿಂದ 7 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ನೀವು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರೆ, ನೀವು ಸೀಮಿತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಅಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೇಸಿಕ್ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಅಕೌಂಟ್ ಅಥವಾ ಕರೆಂಟ್ ಅಕೌಂಟ್) ಆಧರಿಸಿ ಇಂತಿಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು (Online Scam Refund) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬಾಕಿ ಹಣ ರೀಫಂಡ್ ಆಗುತ್ತದೆ.
3. ನಿಮ್ಮದೇ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ ಹಣ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ!
ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ಗೆ ಬಂದ ಒಟಿಪಿ (OTP), ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ (UPI PIN), ಅಥವಾ ಕಾರ್ಡ್ನ ಹಿಂಭಾಗವಿರುವ ಸಿವಿವಿ (CVV) ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಸ್ವತಃ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ನಕಲಿ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಮೋಸ ಹೋಗಿದ್ದರೆ, ರೀಫಂಡ್ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶಗಳು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತವೆ. Read this also : ಒಂದೇ ಒಂದು ಆಡ್, 14 ಕೋಟಿ ಲಾಭದ ಆಸೆ! 2.3 ಕೋಟಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಿರುವ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮಹಿಳೆ
3 ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದಲೇ ದೂರು ಇತ್ಯರ್ಥ ಕಡ್ಡಾಯ
ಆರ್ಬಿಐ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅನಧಿಕೃತ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ 90 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. (Online Scam Refund) ಗ್ರಾಹಕರ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ: ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ನಡೆದಾಗ ಗಾಬರಿಯಾಗದೆ “ವೇಗವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದು” ಮಾತ್ರ ನಿಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದುಕೊಡಬಲ್ಲದು. ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿಮ್ಮ ಪಿನ್ ಅಥವಾ ಒಟಿಪಿ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ.