ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಅದ್ಭುತ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಳೇಶ್ವರ ಮುಕ್ತೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಾತ್ರ ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಶಿಷ್ಟ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರೆ ನೀವು ಖಂಡಿತ ಅಚ್ಚರಿ ಪಡುತ್ತೀರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಶಿವಲಿಂಗಗಳಿರುವುದು (Temple) ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ‘ಯಮಕೋಣ’ ಎಂಬ ಕಿರಿದಾದ ದಾರಿ ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿಗೆ ಪುಣ್ಯದ ಹಾದಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಮಗಿದು ಗೊತ್ತೇ? ಈ ಅಪರೂಪದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಿಶೇಷತೆಗಳೇನು? ಅಲ್ಲಿನ ‘ಯಮಕೋಣ’ದ ಮೂಲಕ ಹೋದರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಬನ್ನಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
Temple – ಒಂದೇ ಪೀಠ, ಎರಡು ಶಿವಲಿಂಗ: ಇದೊಂದು ಅಪರೂಪದ ದೃಶ್ಯ!
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಶಿವಲಿಂಗ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕಾಳೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪಾನವಟ್ಟದ ಮೇಲೆ (ಪೀಠ) ಎರಡು ಶಿವಲಿಂಗಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಕಾಳೇಶ್ವರ (ಯಮಧರ್ಮರಾಜ) ಎಂದು ಕರೆದರೆ, ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಮುಕ್ತೀಶ್ವರ (ಶಿವ) ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ದೃಶ್ಯ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಅಪರೂಪ.
ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ‘ಯಮಕೋಣ’ದ ರಹಸ್ಯವೇನು?
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಿರಿದಾದ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ಸಂದು ಇದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಯಮಕೋಣ’ ಅಥವಾ ‘ಯಮ ದ್ವಾರ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕೆಂದರೆ ಬಗ್ಗಿ, ಬಹಳ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನುಸುಳಬೇಕು. ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಯಮಕೋಣದ ಮೂಲಕ ಒಮ್ಮೆ ಹೋಗಿ ಬಂದರೆ, (Temple) ಮರಣಾನಂತರ ಯಮಧರ್ಮರಾಜ ನೀಡುವ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಾವು ಎಂದರೆ ಇರುವ ಭಯವೂ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆಯಂತೆ. ಕೇವಲ 10 ರೂಪಾಯಿಯ ನಾಮಮಾತ್ರದ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದು ಭಕ್ತರು ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. Read this also : Mahadev Temple : ವಿದೇಶಿ ದಂಪತಿಗಳು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಶಿವ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
ಪುರಾಣ ಕಥೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒಮ್ಮೆ ಯಮಧರ್ಮರಾಜನು ಶಿವಭಕ್ತನೊಬ್ಬನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ತೆಗೆದಿದ್ದನಂತೆ. ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾದಾಗ ಯಮನು ಕಾಳೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿದನು. ಆಗ ಶಿವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಯಮನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿದನು. “ಯಾರು ಈ ಕಿರಿದಾದ ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ (ಯಮಕೋಣ) ಸಂಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ದಾಟುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ (Temple) ಮರಣಾನಂತರದ ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿ ಸಿಗಲಿ” ಎಂದು ಶಿವನು ವರ ನೀಡಿದನಂತೆ.
ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ
ಕಾಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಗೋದಾವರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಹಿತ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗೋದಾವರಿ, ಪ್ರಾಣಹಿತ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ವಾಹಿನಿಯಾಗಿ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಭಕ್ತರು ಮೊದಲು ಈ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ (Temple) ಸ್ವಾಮಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಹೋಮಗಳು ಬಹಳ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಮನಿಸಿ: ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಎಂಬುದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ.