ರೈತ ದೇಶದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಮಾತಲ್ಲ, ಅದು ಅಕ್ಷರಶಃ ವಾಸ್ತವ. ಆದರೆ, ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲಿರುಳು ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ದುಡಿಯುವ ರೈತನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು (Raitha Sanjeevini Scheme) ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಪಾಯಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ, ಹಾವು ಕಡಿತ, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ ದಾಳಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಅವಘಡಗಳಂತಹ ದುರಂತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಆ ರೈತನನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ ಬೀದಿಗೆ ಬೀಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮಾನಸಿಕ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ತುಂಬುವ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯೇ ‘ರೈತ ಸಂಜೀವಿನಿ ಯೋಜನೆ’.
ಬಹಳಷ್ಟು ರೈತರಿಗೆ ಪಿಎಂ ಕಿಸಾನ್ ಅಥವಾ ‘ಬೆಳೆ ವಿಮೆ’ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವಷ್ಟು ಅರಿವು, ಈ ರೈತ ಸಂಜೀವಿನಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ಕೆಲಸದ ವೇಳೆ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾದರೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯೇ ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕೃಷಿಕರ ಪಾಲಿಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ‘ಸಂಜೀವಿನಿ’ಯಾಗಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Raitha Sanjeevini Scheme – ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಅವಘಡಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ?
ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ, ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳು ಹಾಗೂ ಯಂತ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರೈತ ಸಂಜೀವಿನಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅವಘಡಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೇರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ:
- ವಿಷಜಂತುಗಳ ಕಡಿತ: ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಹಾವು ಕಡಿತ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಿಷಜಂತುಗಳ ಕಡಿತದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾವು.
- ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ದಾಳಿ: ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ (ಆನೆ, ಚಿರತೆ, ಕರಡಿ ಇತ್ಯಾದಿ) (Raitha Sanjeevini Scheme) ದಾಳಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾವು ಅಥವಾ ಗಂಭೀರ ಗಾಯ.
- ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಅಪಘಾತ: ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್, ಟಿಲ್ಲರ್, ಅಥವಾ ಕಟಾವು ಯಂತ್ರಗಳಂತಹ ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಆಗುವ ಅಪಘಾತಗಳು.
- ಆಕಸ್ಮಿಕ ದುರಂತಗಳು: ಕೃಷಿ ಕೆಲಸದ ವೇಳೆ ಮರದಿಂದ ಆಯತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದು ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಬಾವಿಗೆ ಅಥವಾ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಸಂಭವಿಸುವ ದುರಂತಗಳು.
- ವಿದ್ಯುತ್ ಅವಘಡ: ಮೋಟಾರ್ ಪಂಪ್ಸೆಟ್ ಆನ್ ಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ತುಂಡಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿ ತಗುಲಿ (ವಿದ್ಯುತ್ ಆಘಾತ) ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾವು.
ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟು?
ಅಪಘಾತದ ತೀವ್ರತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಿತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿತ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿ (ಎಪಿಎಂಸಿ) (Raitha Sanjeevini Scheme) ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಪರಿಹಾರದ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ರೈತ ಸಂಜೀವಿನಿ: ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರದ ಕೋಷ್ಟಕ
| ದುರಂತದ ಸ್ವರೂಪ | ಸಿಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು (ರೂಪಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ) |
| ಆಕಸ್ಮಿಕ ಸಾವು | 1,00,000/- |
| ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ | 1,00,000/- |
| ಭಾಗಶಃ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ | 50,000/- ವರೆಗೆ |
ಯಾರೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಹರು?
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಎಂದರೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ (ರೈತನಿಗೆ) ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಎಲ್ಲರೂ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಬಹುದು:
- ಕುಟುಂಬದವರಿಗೂ ಅನ್ವಯ: ರೈತ, ಆತನ ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಅವಲಂಬಿತ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಈ ಯೋಜನೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
- ವಯೋಮಿತಿ: ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಯಸ್ಸು ಕನಿಷ್ಠ 15 ವರ್ಷದಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ 70 ವರ್ಷದ ಒಳಗೆ ಇರಬೇಕು.
- ನಿವಾಸ ಹಾಗೂ ದಾಖಲೆ: ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ (Raitha Sanjeevini Scheme) ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಜಮೀನಿನ ಪಹಣಿ (ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ) ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ದಾಖಲೆಗಳು
ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲವಾಗದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲಗತ್ತಿಸಬೇಕು:
- ಪೊಲೀಸ್ ಎಫ್.ಐ.ಆರ್ ಪ್ರತಿ.
- ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರೆ ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷಾ ವರದಿ ಹಾಗೂ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ.
- ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರೆ ಅಧಿಕೃತ ವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ.
- ಜಮೀನಿನ ಪಹಣಿ (ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ).
- ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರತಿ.
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್ಬುಕ್ ನಕಲು ಪ್ರತಿ.
- ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅಳತೆಯ ಫೋಟೋಗಳು.
📺 ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ವಿಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಿಸಿ: ಈ ಯೋಜನೆಯ (Raitha Sanjeevini Scheme) ಕುರಿತಾದ ನಿಖರ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ‘ಬಾಸ್ ವಾಲಾ – ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ (ಕನ್ನಡ)’ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ನ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ನೋಡಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. Read this also : ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವೀಧರರ ನೇಮಕಾತಿ, ಇಂದೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ..!
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ?
ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದ 30 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ನೀವು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
- ಹಂತ 1: ನಿಮ್ಮ ತಾಲೂಕಿನ ಹತ್ತಿರದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿ (ಎಪಿಎಂಸಿ) ಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.
- ಹಂತ 2: ಅಲ್ಲಿ ‘ರೈತ ಸಂಜೀವಿನಿ ಯೋಜನೆ’ಯ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
- ಹಂತ 3: ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ, ಮೇಲ್ಕಂಡ ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
- ಹಂತ 4: ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, (Raitha Sanjeevini Scheme) ಮಂಜೂರಾತಿ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಪರಿಹಾರದ ಹಣವು ನೇರವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟು 5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವುದು ಹೇಗೆ?
ಕೇವಲ ರೈತ ಸಂಜೀವಿನಿಯಿಂದ 1 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಸಿಕ್ಕರೆ, ಒಟ್ಟು 5 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಹೇಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರಬಹುದು. ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಸಂಭವಿಸುವ ಅನಾಹುತಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಇಲಾಖೆಗಳಿಂದಲೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ:
- ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ನೆರವು: ಹಾವು ಕಡಿತ (Raitha Sanjeevini Scheme) ಅಥವಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ದಾಳಿಯಿಂದ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ‘ದುರಂತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಬರೋಬ್ಬರಿ 2 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
- ಪಿಎಂ ಸುರಕ್ಷಾ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ: ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ನಾಮಮಾತ್ರ ಪ್ರೀಮಿಯಂ (ಹಿಂದೆ 12 ರೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ 20 ರೂ) ಪಾವತಿಸುವ ಈ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಯಾವುದೇ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದರೂ 2 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ವಿಮಾ ಕವರೇಜ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
- ರೈತ ಸಮೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ವಿಮೆ: ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾದರೆ ‘ಪಿಎಂ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ’ಯಡಿಯೂ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು (ರೈತ ಸಂಜೀವಿನಿ + ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ + ಪಿಎಂ ಸುರಕ್ಷಾ ಬಿಮಾ) ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದಾಗ, ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ ರೈತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 4 ರಿಂದ 5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಬೃಹತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
💡 ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಬಹುತೇಕ ರೈತರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂತಹ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ತಲುಪುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ. ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, “ಯಾವ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೇಳೋದು, ಯಾರು ದುಡ್ಡು ಕೊಡ್ತಾರೆ?” ಎಂದು ಸುಮ್ಮನಾಗುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನು ತಮ್ಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ (ಪಿಡಿಒ) ಅಥವಾ ಎಪಿಎಂಸಿ ಕಚೇರಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಅಪಘಾತವಾದ ಕೂಡಲೇ 30 ದಿನಗಳ ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ಎಫ್.ಐ.ಆರ್ ಹಾಗೂ ಪೋಸ್ಟ್-ಮಾರ್ಟಮ್ ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವು ಖಂಡಿತ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣದ ಲಿಂಕ್: ಕರ್ನಾಟಕ ಕೃಷಿ ಮಾರಾಟ ವಾಹಿನಿ